Cześć! Mam na imię Pip. Jestem triceratopsem z trzema rogami i klawiaturą. Otwórz Dinoscript i ucz się ze mną. Na każdej stronie znajdziesz coś krótkiego do wpisania, uruchomienia albo zmiany.
Pierwsze kroki
Niech dinozaur przemówi
“Mój pierwszy program powiedział „cześć”. Drugi poprosił o przekąskę.”
Otwórz Dinoscript. Wpisz poniższy wiersz w polu Kod lub kliknij Wypróbuj kod, jeśli czytasz tę lekcję w aplikacji.
Kliknij Uruchom albo naciśnij F5. Polecenie print mówi Dinoscriptowi, żeby coś wypisał. Tekst w podwójnym cudzysłowie pojawi się w panelu Wynik.
print("Cześć, dinozaurze!")
Wypróbuj ten kod
Przykładowy wynik
Cześć, dinozaurze!
Wypróbuj. Zmień tekst w cudzysłowie i znów uruchom program. Czy uda ci się sprawić, żeby Pip przedstawiła się w dwóch wierszach?
Podpowiedź od Pip
Pod pierwszym print dopisz w nowym wierszu print("Mam na imię Pip!").
Miejsce na słowa i liczby
“W plecaku mam jedną kanapkę i trzy kamyki. Zgadnij, co miało tam trafić.”
Tekst w podwójnym cudzysłowie nazywamy napisem. Liczby zapisujemy bez cudzysłowu. Przecinkami oddziel to, co chcesz wypisać w jednym wierszu.
Wiersz zaczynający się od # to komentarz. Możesz w nim zostawić wskazówkę dla kogoś, kto później przeczyta twój kod. Dinoscript pomija komentarze.
# Pip zagląda do kieszeni.
print("Kamyki w kieszeni: ", 3)
print("Gdy podniosę jeszcze dwa: ", 3 + 2)
Wypróbuj ten kod
Przykładowy wynik
Kamyki w kieszeni: 3
Gdy podniosę jeszcze dwa: 5
Wypróbuj. Zapisz 3 + 2 w podwójnym cudzysłowie i uruchom program ponownie. Co się zmieniło? Dopisz komentarz o tym, skąd wzięły się kamyki.
Podpowiedź od Pip
W cudzysłowie Dinoscript widzi napis 3 + 2. Bez cudzysłowu dodaje liczby i wypisuje 5.
Zapisz wynik za pomocą let
“Kilka jagód policzę na pazurach. Przy większej liczbie przyda mi się zmienna.”
Zmienna to nazwa, pod którą przechowujesz wartość. Pierwszy wiersz zapisuje 4 w zmiennej o nazwie jagody.
Następny wiersz odczytuje tę wartość, dodaje 3 i zapisuje nowy wynik pod tą samą nazwą. Ostatni wiersz znów odczytuje wartość.
let jagody = 4
let jagody = jagody + 3
print("Mam ", jagody, " jagód.")
Wypróbuj ten kod
Przykładowy wynik
Mam 7 jagód.
Wypróbuj. Pip zjada dwie jagody, zanim je przeliczy. Dopisz nad print wiersz, który odejmie dwie jagody. Ile powinno zostać?
Podpowiedź od Pip
Wpisz let jagody = jagody - 2. Powinno zostać 5 jagód.
Poproś o odpowiedź
“Wpisz 4, a obiecuję, że policzę wszystkie cztery dinozaury. Nawet jeśli są tylko w mojej wyobraźni.”
Polecenie print pokazuje pytanie. Puste nawiasy w readint() oznaczają, że niczego do nich nie wpisujesz. Funkcja czeka, aż podasz liczbę całkowitą.
Kliknij Uruchom. Gdy w panelu Wynik pojawi się pole, wpisz odpowiedź i naciśnij Enter. Jeśli program wciąż czeka, możesz kliknąć Zatrzymaj.
print("Ile dinozaurów przyjdzie na piknik?")
let goscie = readint()
print("Potrzebne talerzyki z liści: ", goscie * 2)
Wypróbuj ten kod
Przykładowy wynik
Spróbuj wpisać 4.
Ile dinozaurów przyjdzie na piknik?
Potrzebne talerzyki z liści: 8
Wypróbuj. Uruchom program dla 4 gości. Potem zmień go tak, żeby każdy gość potrzebował trzech talerzyków. Sprawdź też, co będzie przy 0 gości.
Podpowiedź od Pip
W pierwszej wersji programu dla 4 gości potrzeba 8 talerzyków. Po trzy na osobę to 12.
Zdecyduj, co się wydarzy
“Żeby przejść przez strumień na piknik, potrzebuję przynajmniej dwóch kamieni.”
Instrukcja if sprawdza, czy warunek jest prawdziwy, czy fałszywy. Tutaj >= znaczy „większe lub równe”. Gdy warunek jest prawdziwy, wykona się kod po then.
Gdy warunek jest fałszywy, wykona się kod po else. Cały blok kończy się zapisem end if.
let kamienie = 2
if kamienie >= 2 then
print("Możemy przejść!")
else
print("Poszukaj jeszcze jednego kamienia.")
end if
Wypróbuj ten kod
Przykładowy wynik
Możemy przejść!
Wypróbuj. Wypróbuj 1, 2 i 3 kamienie. Czy umiesz przewidzieć, jaki komunikat zobaczysz za każdym razem?
Podpowiedź od Pip
Przy 1 kamieniu potrzebujesz drugiego. Przy 2 albo 3 możesz przejść.
Policz świetliki za pomocą pętli
“Raz, dwa, trzy, cztery, pięć. Świetliki, nie wierćcie się!”
Pętla while sprawdza warunek przed każdym powtórzeniem. Działa tak długo, jak długo warunek jest prawdziwy.
Ostatni wiersz pętli zmienia wartość zmiennej swietlik. Dzięki temu warunek w końcu stanie się fałszywy. Jeśli zapomnisz zmienić liczbę, możesz kliknąć Zatrzymaj.
let swietlik = 1
while swietlik <= 5 do
print("Świetlik ", swietlik)
let swietlik = swietlik + 1
end while
Wypróbuj ten kod
Przykładowy wynik
Świetlik 1
Świetlik 2
Świetlik 3
Świetlik 4
Świetlik 5
Wypróbuj. Policz wstecz od 5 do 1. Zmień wartość początkową zmiennej swietlik, warunek i wiersz, który zmienia tę wartość.
Podpowiedź od Pip
Zacznij od 5, użyj warunku swietlik >= 1 i za każdym razem odejmij 1.
Napisz własną funkcję
“Na podjazd dla trzech dinozaurów potrzeba sześciu cegieł. Często tak liczę.”
Funkcja to kilka instrukcji, którym nadajesz wspólną nazwę. Funkcja ileCegiel ma jeden parametr: goscie. Gdy wywołasz ileCegiel(3), parametr goscie ma wartość 3.
Instrukcja output wewnątrz funkcji zwraca wartość do miejsca, w którym ją wywołano. Za pomocą print pokażesz tę wartość w panelu Wynik.
function ileCegiel(goscie)
output goscie * 2
end function
print(ileCegiel(3))
print(ileCegiel(5))
Wypróbuj ten kod
Przykładowy wynik
6
10
Wypróbuj. Na każdego dinozaura przypadają dwie cegły, a na cały podjazd jedna dodatkowa. Zmień funkcję w jednym miejscu, żeby poprawić oba wyniki.
Podpowiedź od Pip
Użyj output goscie * 2 + 1. Program powinien wypisać 7 i 11.
Wytrop błąd
“Każdy błąd zostawia ślad. Niektóre chowają się za jednym cudzysłowem.”
Uruchom program. Potem usuń end if i uruchom go ponownie. Przeczytaj komunikat w panelu Wynik i kliknij Przejdź do błędu.
Dinoscript przeniesie cię do wiersza, w którym zaczyna się niedomknięty blok. Dopisz end if pod wierszem z print i uruchom program jeszcze raz.
let czasNaJedzenie = true
if czasNaJedzenie then
print("Pora na przekąskę!")
end if
Wypróbuj ten kod
Przykładowy wynik
Pora na przekąskę!
Wypróbuj. Teraz usuń cudzysłów na końcu tekstu w wierszu z print. Co trzeba poprawić według nowego komunikatu?
Podpowiedź od Pip
Wstaw cudzysłów z powrotem po wykrzykniku, przed nawiasem zamykającym.
Wróć do spisu treści ↑
Gry tekstowe
Rozstaje wśród paproci
“Mam mapę. Według niej paproć po lewej podejrzanie przypomina tę po prawej.”
Liczby działają tu jak przyciski. Gra czeka, aż wybierzesz drogę. Blok if pozwala jej opowiedzieć inne zakończenie dla każdej ścieżki.
print("1. Szlak kryształów")
print("2. Jaskinia porośnięta mchem")
let droga = readint()
if droga = 1 then
print("Dostrzegasz bursztynowe kryształy!")
else
if droga = 2 then
print("Nieśmiały nietoperz pokazuje ci sekretne drzwi.")
else
print("Na mapie są tylko drogi 1 i 2.")
end if
end if
Wypróbuj ten kod
Przykładowy wynik
Spróbuj wpisać 1.
1. Szlak kryształów
2. Jaskinia porośnięta mchem
Dostrzegasz bursztynowe kryształy!
Wypróbuj. Wypróbuj 1, 2 i 9. Potem dopisz pytanie, które zada nietoperz. Co ma się stać, jeśli gracz wpisze 1 na znak, że odpowiada „tak”?
Podpowiedź od Pip
Dodaj print i readint() w części kodu o jaskini, przed jej end if. Sprawdź odpowiedź za pomocą kolejnego if.
Ukryta skamielina
“Pod kamieniem z numerem jest skamielina. Masz cztery próby, żeby ją znaleźć.”
Każdy strzał kosztuje jedną próbę. Pętla działa, póki są próby i zmienna znaleziona ma wartość false. Spróbuj wygrać, a potem przegrać.
let sekret = 7
let proby = 4
let znaleziona = false
print("Zgadnij numer kamienia, od 1 do 10.")
while proby > 0 and not znaleziona do
let liczba = readint()
if liczba = sekret then
print("Skamielina znaleziona!")
let znaleziona = true
else
if liczba < sekret then
print("Za mało.")
else
print("Za dużo.")
end if
end if
let proby = proby - 1
end while
if not znaleziona then
print("Skamielina była pod kamieniem numer ", sekret, ".")
end if
Wypróbuj ten kod
Przykładowy wynik
Spróbuj wpisać 3, potem 9, potem 7.
Zgadnij numer kamienia, od 1 do 10.
Za mało.
Za dużo.
Skamielina znaleziona!
Wypróbuj. Niech jedna osoba zmieni sekret, gdy druga nie patrzy. Dodaj komunikat z liczbą prób, które zostały.
Podpowiedź od Pip
Tuż po odjęciu jednej próby dodaj print("Pozostałe próby: ", proby). Użyj if, jeśli komunikat ma się nie pojawiać po wygranej.
Pip sprzedaje przekąski
“Jagodzianki są po trzy muszelki. Masz dziesięć muszelek i wielki apetyt.”
Funkcja oblicza koszt zamówienia. Program sprawdza, czy podana liczba nie jest ujemna. Jeśli zamówienie jest poprawne, dowiesz się, czy wystarczy ci muszelek.
function koszt(bulki)
output bulki * 3
end function
let muszelki = 10
print("Ile jagodzianek chcesz kupić?")
let zamowienie = readint()
let cena = koszt(zamowienie)
if zamowienie < 0 then
print("Podaj zero albo większą liczbę.")
else
if cena <= muszelki then
print("Jagodzianki: ", zamowienie)
print("Pozostałe muszelki: ", muszelki - cena)
else
print("Brakujące muszelki: ", cena - muszelki)
end if
end if
Wypróbuj ten kod
Przykładowy wynik
Spróbuj wpisać 3.
Ile jagodzianek chcesz kupić?
Jagodzianki: 3
Pozostałe muszelki: 1
Wypróbuj. Kup tyle jagodzianek, na ile cię stać. Potem wymyśl inną przekąskę i ustal jej cenę. Na ile sztuk wystarczy ci teraz muszelek?
Podpowiedź od Pip
Trzy jagodzianki kosztują 9 muszelek, więc zostanie ci jedna. Cztery kosztują 12, więc zabraknie ci dwóch.
Wróć do spisu treści ↑
Zagadki matematyczne
Koszyki na jajka
“Mam 23 jajka. Do każdego koszyka mieszczą się cztery. Pomożesz mi je zapakować?”
Użyj //, aby policzyć pełne koszyki, a %, żeby sprawdzić, ile jajek zostanie. Spróbuj obliczyć oba wyniki dla 23 jajek przed uruchomieniem kodu.
let jajka = 23
let pojemnosc = 4
print("Pełne koszyki: ", jajka // pojemnosc)
print("Pozostałe jajka: ", jajka % pojemnosc)
Wypróbuj ten kod
Przykładowy wynik
Pełne koszyki: 5
Pozostałe jajka: 3
Wypróbuj. Masz 23 jajka. Dobierz koszyki mieszczące od 3 do 7 jajek tak, żeby zostały dokładnie 3 jajka. Czy pasują dwie różne pojemności?
Podpowiedź od Pip
Przy pojemności 4 albo 5 zostają 3 jajka. W pierwszym wypadku zapełnisz 5 koszyków, w drugim 4.
Schodki z kamyków
“Moje schodki są z kamyków. Na pierwszy stopień poszedł jeden kamyk, na drugi dwa i tak dalej.”
Program dodaje kamyki z każdego kolejnego stopnia. Dla czterech stopni oblicza 1 + 2 + 3 + 4. Razem wychodzi 10.
let stopnie = 4
let stopien = 1
let suma = 0
while stopien <= stopnie do
let suma = suma + stopien
let stopien = stopien + 1
end while
print("Kamyki: ", suma)
Wypróbuj ten kod
Przykładowy wynik
Kamyki: 10
Wypróbuj. Masz dokładnie 28 kamyków. Ile pełnych stopni da się zbudować? Sprawdź to w programie i wytłumacz komuś, skąd się wziął wynik.
Podpowiedź od Pip
Sprawdź 6 stopni, a potem 7. Na sześć idzie 21 kamyków. Na kolejny potrzeba jeszcze 7.
Sygnał dinozaurów
“Zarycz przy wielokrotności trójki. Tupnij przy wielokrotności piątki. A co z piętnastką?”
Liczba jest wielokrotnością 3, gdy reszta z dzielenia przez 3 wynosi zero. Ten kod już wypisuje „Ryk” przy takich liczbach. Dodaj reguły dla „Tup” oraz „Ryk i tup”.
let n = 1
while n <= 15 do
if n % 3 = 0 then
print("Ryk")
else
print(n)
end if
let n = n + 1
end while
Wypróbuj ten kod
Przykładowy wynik
1
2
Ryk
4
5
Ryk
7
8
Ryk
10
11
Ryk
13
14
Ryk
Wypróbuj. Niech program dla 3 wypisze „Ryk”, dla 5 „Tup”, a dla 15 „Ryk i tup”. Jeśli żadna reguła nie pasuje, wypisz samą liczbę. Gdy zadziała, sprawdź też 30.
Podpowiedź od Pip
Najpierw sprawdź oba warunki naraz za pomocą n % 3 = 0 and n % 5 = 0. Jeśli nie są spełnione jednocześnie, sprawdź każdy z osobna. Dla 30 powinno wyjść „Ryk i tup”.
Pip czyta w myślach
“Policz w myślach. Założę się, że i tak odgadnę twoją liczbę.”
Zagraj przed zajrzeniem do kodu. Naciskaj Enter przy przerwach. Podaj wynik, gdy Pip o niego zapyta.
pause() czeka na Enter, a readint() odczytuje wynik. Pip odejmuje 6, bo 10 - 4 = 6. Potem używa // 2, żeby cofnąć podwojenie.
print("Pomyśl o liczbie całkowitej od 1 do 100. Nie zdradzaj jej!")
print("Naciśnij Enter, żeby zacząć.")
pause()
print("Pomnóż tę liczbę przez 2 i naciśnij Enter.")
pause()
print("Dodaj 10 i naciśnij Enter.")
pause()
print("Odejmij 4 i naciśnij Enter.")
pause()
print("Jaki wynik wyszedł?")
let wynik = readint()
if wynik < 8 or wynik > 206 or wynik % 2 != 0 then
print("Sprawdź obliczenia i uruchom sztuczkę jeszcze raz.")
else
print("Twoja sekretna liczba to ", (wynik - 6) // 2, "!")
end if
Wypróbuj ten kod
Przykładowy wynik
Przy każdej przerwie naciśnij Enter.
Spróbuj wpisać 20.
Pomyśl o liczbie całkowitej od 1 do 100. Nie zdradzaj jej!
Naciśnij Enter, żeby zacząć.
Pomnóż tę liczbę przez 2 i naciśnij Enter.
Dodaj 10 i naciśnij Enter.
Odejmij 4 i naciśnij Enter.
Jaki wynik wyszedł?
Twoja sekretna liczba to 7!
Wypróbuj. Pokaż tę sztuczkę komuś znajomemu. Potem zamiast 10 dodaj 12. Co jeszcze trzeba zmienić w kodzie, żeby sztuczka działała?
Podpowiedź od Pip
Teraz na końcu masz o 8 więcej. Odejmij 8 we wzorze i dopuść wyniki od 10 do 208.
Wróć do spisu treści ↑